Μίλα παιδί μου!

Πώς να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να έχουν το θάρρος της γνώμης τους

Αν με ρωτήσεις «τι είναι πιο σημαντικό να αναπτύξουν τα παιδιά σου σε επίπεδο συμπεριφοράς;», η απάντησή μου είναι μία και ξεκάθαρη: «Να έχουν το θάρρος της γνώμης τους. Να μπορούν δηλαδή να μιλούν με σαφήνεια για να εκφράσουν και να υπερασπιστούν τις απόψεις τους, για να μοιραστούν τις επιθυμίες τους, για να προστατεύσουν τον εαυτό τους αν χρειαστεί».

«Love song», έργο της Liz Welch

Κι ενώ έχω αυτή την ξεκάθαρη άποψη και υποτίθεται πως καλλιεργώ τη συγκεκριμένη συμπεριφορά, διαπιστώνω καθημερινά ότι στέλνω αντιφατικά μηνύματα στα ίδια μου τα παιδιά: Από τη μια θέλω να μιλάνε και να εκφράζονται, αλλά από την άλλη συχνά ενοχλούμαι όταν βομβαρδίζομαι με τις απορίες τους! Από τη μία επιδιώκω να συζητάμε για θέματα που τα απασχολούν, από την άλλη δεν έχω αρκετή υπομονή και χρόνο  να τους αφιερώσω, ούτε μου αρέσει να με φέρνουν σε αμηχανία μεταφέροντας σε τρίτους  τις συζητήσεις μας!

Γι΄ αυτό κι εγώ άλλαξα συνειδητά συμπεριφορά. Αποφάσισα να ξεβολευτώ και να σταματήσω να βάζω όρους στην επικοινωνία με τα παιδιά μου. Αποφάσισα πως αν θέλω να έχουν πράγματι το θάρρος της γνώμης τους χρειάζεται να τους επιτρέψω να μάθουν να μιλούν. Κι εγώ να τα βοηθήσω να μάθουν, όπως τα βοήθησα να μάθουν να χρησιμοποιούν την τουαλέτα, να ντύνονται και να λύνουν ασκήσεις αριθμητικής.

Η λέξη κλειδί είναι «εκπαίδευση». Και υπομονή, για να εδραιωθούν οι νέες συμπεριφορές όχι μόνο από τα παιδιά αλλά και από τους ίδιους τους γονείς. Επίσης είναι σημαντικό να επαινούμε και να επιβραβεύουμε τα παιδιά όταν κατακτούν την επιθυμητή συμπεριφορά.

Ακολουθούν ορισμένες προτάσεις, για διευκόλυνση της διαδικασίας «εκπαίδευση στην έκφραση». Πρώτα –πρώτα ξεκαθαρίζουμε  στα παιδιά ότι έχουν κάθε δικαίωμα να μιλάνε:

 1. Όταν δεν καταλαβαίνουν κάτι

Τα «μυστήρια» του κόσμου αναστατώνουν τα παιδιά που συχνά έχουν την ανάγκη για εξηγήσεις και διευκρινίσεις. Τους μαθαίνουμε να λένε: «Δεν καταλαβαίνω γιατί…..» ή «θα μου εξηγήσεις γιατί…..?», «μπορείς να με βοηθήσεις να καταλάβω γιατί….?»

2. Όταν χρειάζονται βοήθεια

Τα παιδιά έχουν πολύ συχνά ανάγκη τη βοήθειά μας για να κατεβάσουν τα βιβλία τους από το πάνω ράφι, για να λύσουν ένα πρόβλημα στα μαθηματικά, για να χειριστούν τη φιλονικία με ένα φίλο τους, δεκάδες θέματα που μπορούν να προκύψουν μέσα από την καθημερινότητά τους, ανάλογα με τη φάση ανάπτυξης που βρίσκονται.

3. Όταν θέλουν κάτι

«Giraffes» από την Edie Art

Ναι, είναι υγιές ένα παιδί να έχει επιθυμίες. Είναι επίσης υγιές να ζητάει αυτό που επιθυμεί. Και να αντιληφθεί μέσα από την επικοινωνία με τους γονείς του ότι όταν ζητά κάτι δεν σημαίνει ότι θα το αποκτήσει κιόλας. Αν είναι αποδεκτή στα πλαίσια της οικογένειας η έκφραση των επιθυμιών και η ανοιχτή συζήτηση γύρω από αυτές, είναι πιθανό να αποφύγουμε τις συμπεριφορές γκρίνιας που επιστρατεύουν τα παιδιά για να αναγκάσουν τους γονείς να υπακούσουν στις επιθυμίες τους.

Μερικές φορές τα παιδιά χρειάζεται να  μάθουν απλώς να περιμένουν . Για παράδειγμα, κατά περίπτωση, λέμε :«Μπορείς να φας το γλυκό μετά το φαγητό» ή «φαίνεται να θέλεις πολύ να πάρεις καινούργιο υπολογιστή. Εχεις κάποιο σχέδιο για την αποπληρωμή του? Πώς μπορείς να συνεισφέρεις?».

4. Όταν  έχουν διαφορετικές προτιμήσεις

Συνήθιζα παλιότερα να επιλέγω πράγματα (ρούχα, φαγητά, δραστηριότητες) για λογαριασμό των  παιδιών μου και στη συνέχεια δυσανασχετούσα όταν δεν τους άρεσαν. Εμαθα  λοιπόν να τα ρωτάω και να λαμβάνω υπόψη τις προτιμήσεις τους. Τώρα πια συζητάω μαζί τους, ενθαρρύνοντάς τα να μιλήσουν για ό,τι δεν τους αρέσει.

Το νόημα βρίσκεται στο να αντιληφθούν ότι – στο μέτρο του δυνατού – οι απόψεις τους, τα «ναι» και τα «όχι» τους, είναι σεβαστές στην πράξη. Και όταν τα παιδιά νιώσουν ότι είναι δικαίωμά τους η επιλογή, αποκτούν σταδιακά την αυτοπεποίθηση να διεκδικούν ό,τι επιθυμούν.

5. Όταν ο προσωπικός τους χώρος παραβιάζεται

Θυμάμαι σαν παιδί πόσο με ενοχλούσε που οι γονείς μου έκαναν αλλαγές στο δωμάτιό μου χωρίς να με ρωτήσουν. Ή όταν «έπρεπε» να δεχτώ το αγκάλιασμα και το φιλί μιας θείας.

Το κεφάλαιο «προσωπικός χώρος» είναι κεφαλαιώδους σημασίας και είναι απολύτως σημαντικό να ενθαρρύνουμε το παιδί μας να εκφράζει την αντίθεσή του και να νιώθει άνετα να αρνηθεί την προσωπική επαφή. Κι εμείς να σεβόμαστε το «όχι» του.

Όταν το παιδί νιώθει ότι το «όχι» του είναι σεβαστό μέσα στην οικογένεια θα έχει το θάρρος να προστατεύσει τον εαυτό σου και σε πιο επικίνδυνες καταστάσεις.

  6. Όταν έχουν μια ιδέα

Ο δημιουργικός νους των παιδιών έχει απίστευτες δυνατότητες. Ενθαρρύνουμε την επικοινωνία, την έκφραση, το μοίρασμα της αστείρευτης φαντασίας τους, απολαμβάνουμε μαζί τους την ομορφιά μέσα από τη ματιά τους, χαιρόμαστε κοντά τους την ανακάλυψη του καινούργιου!

7. Όταν εκφράζουν τη γνώμη τους

Για να πιστέψουν ότι η γνώμη τους μετράει χρειάζεται να τα ρωτάμε σε τακτική βάση: «Τι γνώμη έχεις για …..?», «Τι νομίζεις ότι είναι χρήσιμο για να καταφέρουμε να…..?», «Τι πιστεύεις για…..?». Εννοείται ότι δίνουμε βάση σε ό,τι λένε και δεν κλείνουμε τα αυτιά μας όταν εκφράζουν τις απόψεις τους

8. Όταν δέχονται μια ευθεία ερώτηση

Πόσο συχνά απαντάτε σε ερωτήσεις τρίτων για λογαριασμό του παιδιού σας? «Πώς είσαι Μαρία?» ρωτάει η κυρία. «Είναι λίγο ντροπαλή σήμερα» απαντάει αμέσως η αμήχανη μάνα, πριν η κόρη της προλάβει καλά καλά να ακούσει την ερώτηση. Ποιο είναι το μήνυμα για τη Μαρία? «Η φωνή σου δεν είναι σημαντική, δεν υπάρχει λόγος να ακουστεί. Εγώ θα φροντίσω τα πάντα».

 9. Όταν κάποιος κινδυνεύει

Εδώ μιλάμε για άμεση αντίδραση στον κίνδυνο. Μαθαίνουμε στα παιδιά την κρισιμότητα τού να μιλήσουν αμέσως, μόλις αντιληφθούν κάτι επικίνδυνο: «Ο Νίκος χρειάζεται βοήθεια», «μαμά, κίνδυνος!». 

 

«Fairy expectation» από την Kathleen McElfish

10. Όταν νιώθουν θυμωμένα, φοβισμένα, πληγωμένα ή αναστατωμένα

Η έκφραση των συναισθημάτων, ειδικά των επώδυνων, ανακουφίζει τα παιδιά, όπως και τους μεγάλους. Τα βοηθάμε να  δώσουν όνομα σε ό,τι αισθάνονται: «Όταν ανέβηκα στην σκάλα φοβήθηκα ότι θα πέσω κι άρχισα να κλαίω», «κανένα παιδί δεν ήθελε να καθίσει μαζί μου στο θρανίο κι αυτό με πλήγωσε», «λυπήθηκα που έβαψα με λαδομπογιά το αγαπημένο μου μπλουζάκι». 

Μερικές φορές, ειδικά τα μικρά παιδιά, είναι αναστατωμένα και δεν  είναι εύκολο να εκφράσουν ό,τι νιώθουν. Εδώ βοηθάμε: «Μου φαίνεσαι πραγματικά αναστατωμένος. Θέλεις να μου πεις τι έγινε με τον αδελφό σου?». Η ερώτησή μας θα δώσει το έναυσμα να ξεχυθεί από μέσα του το συναίσθημα.

Προσοχή: Να μην κάνουμε το κλασσικό λάθος να υποτιμήσουμε το γεγονός, ακυρώνοντας άθελά μας τη σπουδαιότητα όσων νιώθει. Να μην του πούμε ότι υπερβάλλει , το παρακάνει κλπ. Απεναντίας, με την ήρεμη  στάση μας δείχνουμε ότι η έκφραση των συναισθημάτων είναι ένα φυσιολογικό κομμάτι της ζωής.

11. Όταν έχουν να μοιραστούν μια όμορφη εμπειρία

Παρά τις δυσκολίες, η ζωή είναι όμορφη! Τα παιδιά νιώθουν πηγαία τη γνήσια χαρά της ανακάλυψης καθημερινά και είναι υπέροχο να μεγαλώσουν τιμώντας την ομορφιά, το μοίρασμα, την επικοινωνία μέσα από τη γλυκιά πλευρά της ζωής. Μια στάση ευγνωμοσύνης και αναγνώρισης του καλού μέσα στην οικογένεια είναι ένα πανίσχυρο εφόδιο για να νιώσουν δυνατά και ευλογημένα από το ξεκίνημα της ζωής.

Στην πράξη όλα τα παραπάνω είναι πραγματική πρόκληση για κάθε γονιό. , Ότι κι αν λέμε στα παιδιά, αυτό που τελικά θα μετρήσει είναι η ίδια μας η συμπεριφορά!

Πηγές: 1.  T. Haller & C. Moorman The 10 Commitments, Parenting with purpose (Personal Power Press, 2004), 2. Lori Randun, Guilt free parenting dvd.

Advertisements

About Νewagemama

Full spectrum mother and blogger - Newagemama.com
This entry was posted in Μαμαδίστικα and tagged , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

13 Responses to Μίλα παιδί μου!

  1. Ο/Η gaitanaki λέει:

    πολύ ωραίο το άρθρο σου! είναι δύσκολο αλλά νομίζω ακόμα και από πλευράς βολέματος όσο πιο γρήγορα τα μάθουμε να κάνουν διάλογο τόσο πιο εύκολο θα είναι και για μας τα πράγματα αφού δεν θα χρειαζεται να μαντεύουμε!

  2. Ο/Η Φλώρα λέει:

    Δεν θα μπορούσα να συμφωνήσω μαζί σου περισσότερο! Μ’αρέσει πολύ ο τρόπος που γράφεις, είναι απλός, μεστός, ξεκάθαρος. Νομίζω πως τα παιδιά σου είναι πολύ τυχερά!

  3. Ο/Η blackredrose λέει:

    Υπέροχο το πόστ σου, μας μαθαίνει πράγματα. Πάντως επειδή έχω ήδη παιδιά που πλησιάζουν στην εφηβική τους ζωή μπορώ να πω πως καλά όλα αυτά αλλά είναι πολύ δύσκολα να τα καταφέρεις. Βλέπεις πρέπει να θυμόμαστε πάντα πως όλα τα παιδιά δεν είναι ίδια. Κάθε παιδί έχει διαφορετικό τρόπο να αντιλαμβάνεται κάποια θέματα.
    Αντιδρά με διαφορετικό τρόπο στα εξωτερικά ερεθίσματα. Και ενώ πολλές φορές η «θεωρία» (μου επιτρέπεις τον όρο αυτό) είναι «εύκολη» η πράξη απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Να πω σαν παράδειγμα οτι ενώ εσύ μπορεί να προσπαθείς να κάνεις πράξη όλα αυτά τα όμορφα που αναφέρεις και στα δύο σου παιδιά, αυτά να αντιδρούν εντελώς διαφορετικά.

    Η θεωρία της σχετικότητας μάλλον ταιριάζει καλύτερα ακόμα και στον τομέα της διαπαιδαγώγησης.

    • Ο/Η newagemama λέει:

      Θα συμφωνήσω μαζί σου. Στη ζωή δεν υπάρχουν συνταγές για όλα. Εμένα όμως με βοηθάει να έχω ένα πλαίσιο να κινούμαι όσο κι αν η πραγματικότητα συχνά με αιφνιδιάζει με καταστάσεις που δεν είχα προβλέψει.

  4. Ο/Η efal λέει:

    Υπέροχη newagemama! Προτείνω να ξεκινήσεις να αρθρογραφείς άμεσα ή να γράψεις βιβλίο. Αλήθεια!
    Τα σέβη μου.

  5. Ο/Η pandespani λέει:

    Eξαιρετικά τα points. Τελικά στην πράξη, χρειάζεται κανείς πολύ (έστω και self)training ως γονιός για να είναι γονιός.

  6. Ο/Η M. λέει:

    Πολύ καλό nam. Έπιασες τα σωστά σημεία!
    Καλημέρα

  7. Ο/Η Stella λέει:

    Πολύ μου άρεσε. Προσωπικά πιστεύω ότι κάποια από αυτά περνάνε στο παιδί ακόμα και πολύ νωρίτερα. Από τη βρεφική ηλικία το μωρό εισπράττει το ότι οι επιθυμίες/ανάγκες του εισακούονται και ικανοποιούνται και ότι αξίζει τον κόπο να τις εκφράζει – με όποιον τρόπο μπορεί έστω και από τώρα!

  8. Ο/Η Κώστας Σκιαδάς λέει:

    Καλό είναι νά έχουν τό θάρρος τής γνώμης τους, αλλά δέν είναι πάντα καλό καί φρόνιμο νά λένε τήν γνώμη τους.

  9. Ο/Η Maria λέει:

    Πολύ ωραίο post! Συμφωνώ σε όλα. Δυστυχώς πολλές ελευθερίες που πρέπει να έχουν τα παιδιά, ιδιαίτερα στο λόγο τους, καταπιέζονται από τους ίδιους τους γονείς. Νομίζω ότι είναι θέμα του γονιού το πόσο θα αφήσει το παιδί του να αισθανθεί ελεύθερο και με αυτοπεποίθηση ώστε να εκφραστεί. Πολλές φορές εμείς οι «προχωρημένοι» γονείς καπακώνουμε τα παιδιά μας θεωρώντας ότι μπορεί να μας εκθέσουν (αυτός ο φόβος..έλεος) αν πουν ή ρωτήσουν κάτι… Ναι ε και? Για να μην πω και το άλλο…»τα βαριόμαστε με τις συνεχείς ερωτήσεις» Τα παιδιά μας πρέπει να τα σεβόμαστε όσο μικρά και αν είναι.

Θέλεις να σχολιάσεις;

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s