Καμιά φορά είναι άχαρη η θέση του γονιού. Εχει να πάρει την ευθύνη για δύσκολες αποφάσεις, να βοηθήσει το παιδί του να περάσει μέσα από συμπληγάδες που κανείς δεν μπορεί ν΄αποφύγει και – σχεδόν νομοτελειακά – να κάνει λάθη, να πληγώσει χωρίς να θέλει, να μετανιώσει, να υποστεί την αποδοκιμασία, ακόμα και την άρνησή του παιδιού προς το πρόσωπό του. Ο γονιός είναι ο εύκολος στόχος όταν στην ενήλικη ζωή μας κάτι δεν πάει καλά, όταν η πικρία της όποιας αποτυχίας αρχίζει να βαραίνει τους ώμους. Χρειάζεται να κυλήσει αρκετό νερό στο ποτάμι της ζωής για να βρεθούμε στη θέση να εκτιμήσουμε την προσωπική διαδρομή της μητέρας και του πατέρα και να δούμε με κατανόηση και συμπάθεια τις επιλογές τους που μας σημάδεψαν. Σ΄αυτή τη θέση βρέθηκε η ηρωίδα του συγκλονιστικού αποσπάσματος που ακολουθεί, που – μετά την κηδεία της μητέρας της από την οποία είχε συνειδητά απομακρυνθεί – ανοίγει ένα κουτί με φωτογραφίες που της άφησε σαν κληρονομιά και μήνυμα αποχαιρετισμού:
«Λευκή ιστορία’ από τον Ebru Sidar.
Ξαναβλέπω την εντυπωσιακή σειρά φωτογραφιών μου που είχε η μητέρα μου, η Μερσέδες. Με στολή του κολλεγίου, με φουρό καν-καν να φουσκώνει τη φούστα, μέσα σ΄ένα φόρεμα με γραμμή Η, σε άλλο με γραμμή τραπέζιο, περνώντας από την εφηβεία στη νεότητα, σε κάθε φωτογραφία πιο κοντά σ΄αυτό που είμαι τώρα. Τέλος, στην τελευταία φωτογραφία που της έστειλα, μόλις πριν από μερικούς μήνες, νομίζω πως της μοιάζω πολύ περισσότερο απ’ ό,τι στ’ αλήθεια. Η καμπούρα στο σβέρκο, η γκριμάτσα όλο σκεπτικισμό που σημαδεύει το αριστερό άκρο του στόματός μου.
Η Μερσέδες έκανε τον κόπο να φυλάξει τις φωτογραφίες μου ακολουθώντας μια αυστηρά χρονολογική σειρά, κι έτσι με βλέπω να μεγαλώνω καθώς αδειάζω το κουτί. Από το ένα πρόσωπο στο άλλο, πάντα το ίδιο και πάντα διαφορετικό, με βλέπω όχι όπως ήμουν, αλλά όπως πίστευα ότι είμαι. Χαριτωμένη στάση κοπελίτσας που ονειροπολεί, πρώτες πόζες γυναίκας που αρχίζει να νιώθει ελκυστική, ενδιαφέροντα βλέμματα επιτυχημένης επαγγελματία στις φωτογραφίες για τα βιβλία μου.
Κάτω από τη μάσκα γίνεται αντιληπτή η αργή δουλειά της αλήθειας, συγκαλυμμένη η φθορά του χρόνου, η ροή μιας ζωής που μόλις έχει νικήσει την επιφάνεια και αποθέτει, σ΄αυτήν την τελευταία φωτογραφία μου, την αναντίρρητη απόδειξη που με δένει με τη μητέρα, πέρα από το θάνατό της και πέρα από τη δική μου ζωή.
Πάει τέλειωσε, λέω, και δεν παύω να σκέφτομαι ότι η μάνα μου τακτοποίησε τη συλλογή της προμελετημένα για να με οδηγήσει ως εδώ. Είναι αυτό το μήνυμα αποχαιρετισμού που μου στέλνει; Θα ήταν χαρακτηριστικά δικό της έργο (…) για να υπογραμμίσει ότι όλες οι προσπάθειες που έκανα για να απομακρυνθώ από εκείνη δεν κατάφεραν να εξουδετερώσουν τη δύναμη του αίματος.
«Απλότητα» από τον Edmondo Senatore
‘Oμως, το κουτί δεν είχε αδειάσει εντελώς. Στον πάτο, κάτω από ένα απατηλό ορθογώνιο χαρτόνι, υπήρχαν δύο ακόμα φωτογραφίες: Η πρώτη, μεγάλη και παλιά, μαυρισμένη από τον καιρό, δείχνει τη μάνα μου σε μια πόζα επιτηδευμένη. Τυλιγμένη σ΄έναν αέρινο χιτώνα, στηριγμένη με την πλάτη σε μια ψεύτικη ελληνική κολώνα, χαμογελάει. Χαμογελάει με τόση αγάπη και τόση ελπίδα, που αναγκάζομαι να κοιτάξω στην πίσω πλευρά της φωτογραφίας την ημερομηνία, τα αντικειμενικά στοιχεία που θα μου επιτρέψουν να την τοποθετήσω στο χρόνο και να κατανοήσω τη στιγμή της αποτυχίας που θα μου ραγίσει την καρδιά. (….) 1933. Η μάνα μου ήταν 20 χρονών. ‘Οταν κοιτάζω την εικόνα της διακρίνω γραμμένο με μελάνι που κοντεύει να σβήσει, μια αινιγματική αφιέρωση: «Στον μεγαλύτερο έρωτα της ζωής μου, παντοτινά δική σου, Μερσέδες».
Στην άλλη φωτογραφία είμαι εγώ. (…) Δεν χρειάζεται να δω την ημερομηνία. Είναι τα δικά μου 20 χρόνια και είμαι λίγο προτού μπω στο Πανεπιστήμιο. Στο πρόσωπό μου, που ακόμα δεν μοιάζει με της Μερσέδες, ξεχωρίζει ένα αστραφτερό χαμόγελο, όλο όνειρα και αυτοπεποίθηση.
Τώρα γνωρίζω πως η μάνα μου σκεφτόταν εμένα μέχρι το τέλος και ξέρω πως ποτέ δεν θα πάψει να μ΄εντυπωσιάζει η λεπτότητα με την οποία η αποτυχημένη κοπέλα – που ακόμα ανάσαινε μέσα στις πτυχές των ανέκφραστων γηρατειών – έδρασε ώστε να το μάθω. Εδώ είμαι, κατάλαβέ με. Μέτρησέ με στο μέτρο της δικής σου εμπειρίας, μην κρίνεις την ήττα της ζωής μου με μεγαλύτερη αυστηρότητα από αυτή που θα κρίνεις τη δική σου.
Είναι η κληρονομιά που μου αφήνει, μέσα σ΄ένα κουτί από παπούτσια. Να μάθω να την αγαπώ, όπως ποτέ δεν την αγάπησα, μέσα από την οδό της κατανόησης.
Πηγή:Maruja Torres, Mια τόσο κοντινή ζεστασιά, εκδόσεις Οπερα, σε μετάφραση Κρίτωνα Ηλιόπουλου.
Newagemama.com 